الشيخ فاضل اللنكراني

231

جامع المسائل (فارسى)

پنجم : آنكه در امر و نهى او مفسده و ضررى براى خود او يا مسلمان ديگرى نباشد ، پس با احتمال عقلايى به ضرر و مفسده ، ساقط مىشود . سؤال 930 : مراتب امر به معروف و نهى از منكر را بيان كنيد . جواب : چون مقصود از امر به معروف و نهى از منكر آن است كه مرتكب فعل حرام و ترك واجب ، اين عمل را ترك كند ، پس اگر به مجرّد اظهار كراهت از اين عمل - و لو به اعراض و ترك معاشرت و مراوده - مرتكب ، مرتدع مىشود و ترك مىكند ، كافى است و اداى وظيفهء امر به معروف و نهى از منكر شده است و حاجت به امر و نهى بيشتر نيست . و اين ، درجهء اوّل از امر به معروف و نهى از منكر است . - درجهء دوّم از امر به معروف و نهى از منكر آن است كه اگر مرتكب منكر ، با اظهار كراهت ، ترك معصيت نكرد با حسن خلق و كلام حسن او را امر به معروف و نهى از منكر كند و مصالح ترك منكر و فعل معروف و مفاسد عكس آن را بيان كند تا مرتكب ، متنبّه شود و ترك معصيت كند ، و اگر به همين مقدار مرتكب ، متنبّه شد و معصيت را ترك كرد اداى وظيفه شده است . - درجهء سوّم از امر به معروف و نهى از منكر آن است كه اگر معصيت‌كار ، به زبان خوش و كلام حسن ، ترك معصيت نكرد ، با غلظت و كلام خشن و تعيير و سرزنش ، امر و نهى كند . با مراعات ترتيب درجات زبرى و خشونت . درجهء چهارم از امر به معروف و نهى از منكر در موردى است كه معصيت كار ، از درجات مذكوره ، ترك معصيت نكند و مصرّ باشد ، در اين صورت اگر بداند به زدن ، ترك مىكند و يا اقلا احتمال عقلايى باشد كه زدن ، مؤثّر است و از ضرر به جان و مال و عرض خود يا مسلمان ديگرى ايمن باشد ، واجب است زدن به مقدارى كه ترك معصيت كند . به شرط آنكه منجرّ به جرح و قتل يا سرخى و كبودى كه ديه دارد ، نشود . سؤال 931 : افرادى كه مخالف نظام جمهورى اسلامى هستند يا رعايت حجاب و اصول اسلامى - كلّى و جزئى - را نمىكنند يا وضع كسب و درآمدشان از نظر شرعى مشكوك يا حرام